نوشته شده است. اين كتاب بيشتر از مآخذ شرقي اقتباس شده: برلعام و يوذاسف، كليله و دمنه، هزار و يك شب؛ خود داستان به سلسلهحكايات رنارد روباه مربوط است. باب هشتم (انسان) بيش از نصف كتاب را شامل است.
8. اشعار كاتالونيايي ــ از رامون آثار شعري زيادي در دست است كه سه تا از آنها ذكر ميشود.(1) 9. درخت دانش ــ دومين اثر مفصل رامون به زبان كاتالونيايي به نام درخت دانش در 1295 ـ 1296، در رم نوشته شده (ت. اد. ف، ش72). هدف آن دايرةالمعارفي است. مثال درخت براي تجسم ارتباط افكار مورد استفاده قرار گرفته و رامون 16 درخت براي گروههاي متعدد عقايد و افكار تصور كرده است. ثلث آخر كتاب شامل قريب 4000 پرسش و پاسخ دربارهٴ موضوعهاي مورد بحث است.
درخت فلسفهٴ عشق را رامون لول در 1298، در پاريس، تأليف كرد (ت. اد. ف، ش 40). رامون آن را براي فيليپ خوب به لاتيني نوشت، و به درخواست ژان ناواري همسر فيليپ به فرانسه ترجمه كرد (يا ديگران آن را ترجمه كردند. اين ترجمه دردست نيست).
رامون كتاب ديگري به همان شيوهٴ مصنوع در زماني نامعلوم، مدتها بعد از 1283، براي پسرش دومينگو تأليف كرد، به نام درخت فلسفهٴ خواهش (ت. اد. ف، ش 42). آن را بايد در زمرهٴ آثار تعليمي دانست كه در بخش 5 از آنها سخن گفتيم.
تعبير مجازي درخت در اين جا به عنوان وسيلهاي براي كمك به حافظه مورد استفاده قرار گرفته است.
10. امثال ــ مجموعهٴ 6000 مثل در سه باب: صد نام خداوند (ن ك ش 18)؛ امثال علمي؛ امثال اخلاقي.
11. ردّ ابن رشد ــ تمايلات ابنرشدي و انقلابي برخي فضلاي پاريسي موجب خشم رامون ميشد. او در اثناي اقامتش در آن شهر، 1297 ـ 1298، نخستين كتاب ضد ابنرشدياش را نوشت با عنوان بيانات رامون به صورت محاوره در رد برخي عقايد فلسفي و افكار غلط كه اسقف پاريس آنها را محكوم كرده(2) (ت. اد. ف، ش 235). اين اثر به كتاب در رد اغلاط بويتيوس و سيژا(يعني بويتيوس دانماركي و سيژاي براباني) هم موسوم است.
در اثناي اقامتش، در پاريس، در سالهاي 1309 ـ 1311، بيشتر همّش صرف مبارزه با اصول ابنرشدي شد، و شاهد مدعا تعداد آثار او در اين باره است.(3)